Κριτικές και συνεντεύξεις

1)Για τους «Εθελοντές»

α) 2003

Συνέντευξη, εφημ. «Έθνος»

Αστυνομικό ή οικολογικό μυθιστόρημα είναι Οι εθελοντές;

Ούτε το ένα ούτε το άλλο είχα στο νου μου αρχικά. Το αστυνομικό στοιχείο προέκυψε από μια ψυχολογική αλήθεια: όλοι οι ήρωες νιώθουν ένοχοι, επομένως όλοι συμπεριφέρονται ως ένοχοι. Από κει και πέρα δούλεψα την ιδέα ως διασκεδαστική, για τους αναγνώστες και μένα. Όσο για το οικολογικό σκηνικό, ξεκίνησε ως εύρημα. Αν όμως οι αναγνώστες διαβάζουν ένα οικολογικό μυθιστόρημα, τότε είναι. Το παιδί είναι ανεξάρτητο από το γονιό του.

Μια νεκρή φώκια ήταν η αφορμή-εύρημα για να μιλήσετε για αλήθειες επίκαιρες;

Για να μιλήσω για αλήθειες διαχρονικές. Όσο για την επικαιρότητα, ήταν βεβαίως επιλογή: ο κατακερματισμένος σύγχρονος κόσμος δυσχεραίνει την αυτογνωσία, κι έτσι στην κρίσιμη στιγμή ο ήρωας βρίσκεται εκτός των άλλων αντιμέτωπος και με έναν απρόσμενο άγνωστο, τον εαυτό του.

Ο εθελοντισμός είναι μόδα ή συνειδητή επιλογή στις μέρες μας;

Δεν γνωρίζω. Στην πράξη οι άνθρωποι αποδεικνύονται πολύπλοκοι κι απρόβλεπτοι -κατώτεροι ή ανώτεροι από τα ομολογημένα κίνητρά τους. Αυτό, νομίζω, ενδιαφέρει τον συγγραφέα.

Ήρωές σας εμφανίζονται ιδιοτελείς στη συμμετοχή τους σε μη κυβερνητικές οργανώσεις. Αντικατοπτρίζετε την πραγματικότητα;

Η «ιδιοτέλεια» είναι στοιχείο χρήσιμο -έως και αναγκαίο- για να δομηθεί ένας λογοτεχνικός ήρωας. Ιδιοτέλεια είναι ο φόβος να είμαστε άνθρωποι, θέμα συναρπαστικό για τον μυθιστοριογράφο. Από την άλλη, δεν γνωρίζω αν στη ζωή οι «ιδεολογικές αρχές» μπορούν να υπάρχουν ανεπηρέαστες από ατομικές επιθυμίες, συμπλέγματα και αντιφάσεις. Αλλά αν μπορούν, αυτό το είδος ζωής είναι λογοτεχνικά αδιάφορο.

Πού συναντά το Μαχαίρι στην μπότα τους Εθελοντές;

Οι κάπως ρομαντικοί ήρωες του Μαχαιριού στοιχειώνουν με αρκετούς τρόπους τους ήρωες των Εθελοντών. Όσους χαρακτήρες και να φτιάξω, οι μήτρες βρίσκονται ήδη στο πρώτο μου βιβλίο.

Τι είναι εκείνο που προέχει, οι αλήθειες ή η αφήγηση;

Οι αλήθειες είναι η βασική προϋπόθεση, η αφήγηση όμως καθορίζει την ποιότητα ενός βιβλίου.

Με τι κριτήριο επιλέγετε ως αναγνώστρια ένα μυθιστόρημα;

Το επιλέγω αν, διαβάζοντας μια τυχαία σελίδα, νιώσω πίσω από τις γραμμές την ενέργεια του συγγραφέα.

Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;

Σώτη Τριανταφύλλου, Βιρτζίνια Γουλφ και πλειάδα αγαπημένων βιβλίων.

Φιλόλογος και συγγραφέας πού συναντώνται;

Στην πρώτη γραφή η φιλόλογος, συνειδητά τουλάχιστον, αποπέμπεται. Επιστρέφει για να βοηθήσει στο στρώσιμο. Ίσως όμως κάποτε οι ρόλοι αντιστραφούν: σε ένα βιβλίο όπου η φιλόλογος θα έχει το πρόσταγμα.

Το επόμενο λογοτεχνικό βήμα ποιο θα είναι;

Ένα μυθιστόρημα.  Τοποθετημένο πάλι σε σύγχρονο σκηνικό. Και, ελπίζω, ένα βήμα ωριμότερο από τους εθελοντές.

Δήμητρα Ρουμπούλα

β) Εθελοντισμός χωρίς εθελοντές

 Ένα μαχαίρι αστράφτει στο φεγγαρόφωτο και ο Ιάσονας πέφτει νεκρός με κομμένη την καρωτίδα. Στην έρημη ακρογιαλιά, κάποιος σκύβει πάνω από το πτώμα, το χαϊδεύει κι έπειτα πετάει το μαχαίρι στη θάλασσα.

Έτσι αρχίζουν Οι εθελοντές της Νιόβης Λύρη. Σαν αστυνομικό μυθιστόρημα. Και μάλιστα θα ακολουθήσουν τους βασικούς κανόνες του είδους σε όλη τη γραμμή, με τη διαρκή παραπλάνηση του αναγνώστη ως προς την ταυτότητα του δράστη και με την τελική συνάθροιση των υπόπτων, κατά την οποία ο γνώστης της αλήθειας θα αποκαλύψει τον ένοχο με μια παράσταση – μια αληθινή παράσταση με μαριονέτες και παντομίμα, αντί για το καθιερωμένο ρητορικό σόου του ντετέκτιβ σε τέτοια βιβλία.

Όμως Οι εθελοντές δεν είναι ακριβώς, ή δεν είναι μόνον, ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Γιατί ο Ιάσονας δεν ήταν άνθρωπος, αλλά φώκια. Μια Monachus monachus, που ζούσε προστατευμένη και χαϊδεμένη από τους οικολόγους στο θαλάσσιο πάρκο ενός αιγαιοπελαγίτικου νησιού. Ώστε λοιπόν έχουμε να κάνουμε με ένα οικολογικό θρίλερ; Μάλλον με ένα αντι-οικολογικό θρίλερ, θα απαντούσα, διευκρινίζοντας όμως ότι αυτό το «αντί» δεν έχει στόχο τις οικολογικές ευαισθησίες καθ’ εαυτές, αλλά την όχι πια εντελώς διαφανή, όχι πια εντελώς ανιδιοτελή λειτουργία των οικολογικών και γενικά των μη κυβερνητικών οργανώσεων στις μέρες μας.

Η Νιόβη Λύρη, η συγγραφέας των Εθελοντών, γεννήθηκε το 1957 στην Αθήνα και εργάζεται ως φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση. Αυτό είναι το δεύτερο μυθιστόρημά της, έπειτα από το Μαχαίρι στην μπότα, που κυκλοφόρησε το 1997 από τις εκδόσεις «Οδυσσέας», αλλά ας πούμε ότι διέλαθε της προσοχής μας, αν και είναι εξίσου πιθανό να μην το λάβαμε ποτέ. Τόσο πιο ευχάριστη ήταν η έκπληξη που μας επιφύλασσαν Οι εθελοντές, αφ’ ενός για το πρωτότυπο και τολμηρό θέμα τους, αφ’ ετέρου γιατί μας έδωσαν την ευκαιρία να ανακαλύψουμε μια εξαιρετικά επιδέξια αφηγήτρια.

Τέσσερις νέοι άνθρωποι πρωταγωνιστούν σ’ αυτό το μυθιστόρημα, μέλη και οι τέσσερις της μη κυβερνητικής οργάνωσης «Πολίτες του Πλανήτη». Ο Χάρης, τελειόφοιτος του Πολυτεχνείου, που έχει ακαθόριστες ανησυχίες και ονειρεύεται να γυρίσει τον κόσμο με τη μηχανή του, γράφτηκε στην οργάνωση επειδή δεν έβρισκε πιο ενδιαφέρουσα απασχόληση. Εκεί γνωρίζεται και τα φτιάχνει με τη Μαρία, γραφίστρια, που σε αντίθεση με αυτόν είναι από τα πιο δραστήρια μέλη. Ο Ανέστης, πάλι, παλιός φίλος της Μαρίας, γραφίστας και αυτός, ταλαντούχος όσο και αλλοπρόσαλλος, συμμετέχει από καιροσκοπισμό, επιζητώντας «μπίζνες» με τα σχέδιά του. Ο τέταρτος της παρέας είναι ο Ελληνοαμερικανός Άλεξ, κοσμογυρισμένος, κάπως μελαγχολικός και εσωστρεφής, αλλά πολύ δεμένος με τη Μαρία. Εκτός από τους τέσσερις νέους, σημαντικό ρόλο παίζει στο μυθιστόρημα κι ένας μεσήλικας που όλοι στην οργάνωση αποκαλούν με σεβασμό «προφέσορα» και τον αναγνωρίζουν ως πνευματικό καθοδηγητή τους.

Οι «Πολίτες του Πλανήτη» οργανώνουν το πανευρωπαϊκό τους συνέδριο στο νησί του κακότυχου Ιάσονα, σε συνεργασία με μια τοπική οικολογική ομάδα. Το συνέδριο αρχίζει κάτω από τη βαριά σκιά του ανεξήγητου φόνου της αγαπημένης φώκιας των οικολόγων και διαλύεται κακήν κακώς όταν έρχεται η είδηση του μεγάλου σεισμού στην Τουρκία (βρισκόμαστε στον Αύγουστο του 1999). Από εκεί και πέρα οι τέσσερις νέοι παύουν ουσιαστικά να ασχολούνται με την οργάνωση και ακολουθούν καθένας τον δικό του δρόμο. Κάποιοι από αυτούς, όμως, δεν έχουν ξεχάσει το φονικό. Και, δύο χρόνια αργότερα, φροντίζουν να συγκεντρωθούν όλα τα πρόσωπα της ιστορίας στο νησί, όπου δίνεται και η οριστική απάντηση στο αίνιγμα. Μια απάντηση που υποδεικνύει ότι ο Ιάσονας δολοφονήθηκε στο όνομα εκείνων ακριβώς των σκοπών που συμπεριλάμβαναν την προστασία του…

Σκληρή κριτική, δηλαδή. Διότι η επιπόλαιη έως υστερόβουλη στράτευση στις μη κυβερνητικές οργανώσεις, όπως την περιγράφει η συγγραφέας μέσα από τη συμπεριφορά των χαρακτήρων της, αποδεικνύεται το μικρότερο κακό. Το μεγαλύτερο – που εξάλλου δεν αποφεύγεται χάρη στο μικρότερο, όπως συμβαίνει όταν ισχύει η λογική τού «το μη χείρον βέλτιστον» – είναι η αυτονόμηση του γραφειοκρατικού μηχανισμού και αυτών επίσης των οργανώσεων, ώς το σημείο της σύγκρουσης με τους πρωταρχικούς σκοπούς τους. Και αν για το πρώτο θέμα θα μπορούσε κανείς να καταλογίσει στη συγγραφέα μεροληψία, ίσως και κάποιον ισοπεδωτισμό, για το δεύτερο και σοβαρότερο η κριτική της δεν δικαιολογείται άραγε από την πρακτική τέτοιων φορέων; Απέχουμε ήδη πολύ από την εποχή που οι μη κυβερνητικές οργανώσεις βασίζονταν αποκλειστικά στον ιδεαλισμό των μελών και των συνεργατών τους. Ο μηχανισμός τους έχει γίνει τόσο πολύπλοκος ώστε η διατήρησή του (και η διατήρηση των προνομίων που κάποιοι έχουν συνδέσει με αυτόν) φαίνεται όλο και συχνότερα σαν αυτοσκοπός.

Η Νιόβη Λύρη διηγείται την ιστορία της με λιτό, κοφτό, σχεδόν ψυχρό ύφος, που στην αρχή ίσως δίνει την εντύπωση μιας κάπως επιδερμικής καταγραφής. Γρήγορα, όμως, αντιλαμβάνεται κανείς ότι η πρώτη αυτή εντύπωση ήταν εσφαλμένη. Η συγγραφέας όχι μόνο ξετυλίγει ευκίνητα το νήμα της αφήγησής της, ξέροντας πού και πότε πρέπει να κάνει «κατ» (μια τέχνη που λίγοι Έλληνες συγγραφείς κατέχουν), αλλά και επιλέγει με λεπταισθησία τα κατάλληλα σημεία για να αναστείλει προσωρινά την προώθηση της πλοκής και να φωτίσει την προσωπικότητα των χαρακτήρων, με αναδρομές στο παρελθόν τους και σημαίνουσες λεπτομέρειες της καθημερινής συμπεριφοράς τους. Η ματιά της, γενικά αποστασιοποιημένη, γίνεται πότε πότε αδιόρατα ειρωνική ή συγκρατημένα τρυφερή, αλλά δεν οδηγεί ποτέ σε εύκολα και τελεσίδικα σχόλια. Η συγγραφέας έχει να κάνει με νέους ανθρώπους και ξέρει ότι οι ευαισθησίες των νέων είναι πολυδύναμες, μπορούν να εκφραστούν με απρόβλεπτους τρόπους. Αυτό το δεδομένο παίζει καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ιστορίας της.

Για ποια πράγματα γίνονται οι άνθρωποι στ’ αλήθεια εθελοντές; Η Λύρη διατυπώνει ρητά αυτό το ερώτημα στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου, αλλά στην πραγματικότητα το θέτει με την ίδια την ιστορία που αφηγείται. Η στράτευση σε οργανωμένα κινήματα μπορεί να είναι ειλικρινής, βαθιά και συνεπής, μπορεί και όχι. Αλλά οι αρχές που εμπνέουν αυτά τα κινήματα έχουν μικρότερη ψυχοκινητική δύναμη από το άμεσο βίωμα, από το συγκεκριμένο γεγονός που προκαλεί στον άνθρωπο μια εσωτερική εξέγερση και τον σπρώχνει να κάνει προσωπική του υπόθεση έναν υπερπροσωπικό αγώνα. Ή, για να το πούμε με πιο επιγραμματικό τρόπο, οι εθελοντές είναι πιο αξιόπιστοι από τον εθελοντισμό.

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΟΥΡΤΟΒΙΚ (2003, Βιβλιοδρόμιο)

 γ) Δείτε επίσης τη συζήτηση στο Bookcrossing:

http://www.bookcrossing.com/journal/4070065/thankyou/?journalid=6558753&referringmember=&releaseid=

2) Για το «Πρωινό Ιντερσίτυ»

α) Από το http://diavazo.blogspot.com:

Σάββατο, Ιούλιος 15, 2006

Wednesday, June 28, 2006

Ποταμός, Ποίηση και Πρωινό intercity

Οσοι διάβασαν πρόσφατα ένθετο-αφιέρωμα μεγάλης απογευματινής εφημερίδας θα υπέθεσαν ότι το βιβλίο ‘’Πρωινό intercity’’ της Νιόβης Λύρη (εκδόσεις ΕΣΤΙΑ) είναι περίπου…εφηβικό ανάγνωσμα αφού αναφέρεται στη ‘’νεολαία των δυτικών προαστίων’’…’’η συγγραφέας με τη βοήθεια του ήρωα της, ενός χαρισματικού εκπαιδευτικού, βουτάει στα βαθιά ψάχνοντας τις αιτίες που οδηγούν μια κοινωνικά ‘’ριγμένη’’ γενιά στον θυμό και στην πιο δυσοίωνη σιωπή’’! Φυσικά κάθε βιβλίο έχει διαφορετικές σημασίες και έννοιες (ανάλογα τον αναγνώστη του) αλλά στοιχηματίζω το…blog μου ότι το συγκεκριμένο δεν έτυχε καμίας ανάγνωσης! Την κυρία Νιόβη Λύρη,
που με την τρίτη της συγγραφική προσπάθεια αρχίζει και στρέφει τα βλέμματα και των κριτικών στη δουλειά της λογικά μια τέτοια αναφορά μπορεί και να την ικανοποιεί. Εμένα προσωπικά δεν με ικανοποίησε καθόλου αφού ήδη είχα διαβάσει το βιβλίο της…
Το ‘’πρωινό intercity’’ είναι φόρος τιμής στην ποίηση αφού είναι διάχυτη σε όλες του τις σελίδες με αναφορές ακόμη και από Ασλάνογλου ή Γώγου αλλά και Αλβανούς ποιητές. Είναι ένα βιβλίο με δυνατούς συμβολισμούς όπου οι πραγματικοί πρωταγωνιστές δεν είναι οι άνθρωποι αλλά ένα ποτάμι που στο διάβα του σώζει μυστικά και παίρνει ζωές, οι πολυκατοικίες, η βροχή που έρχεται και φεύγει, ρυθμίζοντας επιθυμίες και συμπεριφορές και φυσικά οι ράγες του τραίνου όπου πάνω τους τρέχει το πρωινό Intercity, στο δρόμο για την κάθαρση, τη διαφυγή και την αποκάλυψη ενός καθοριστικού μυστικού. Ο κεντρικός ήρωας δεν μαθαίνουμε ποτέ πόσο ‘’χαρισματικός εκπαιδευτικός’’ είναι, σίγουρα όμως είναι ένας ποιητής που δεν γράφει γιατί ψάχνει τη χαμένη αγάπη της νιότης του και όταν τη βρίσκει μαζί με την έμπνευσή του την ‘’παραμελεί’’. Εκπαιδευτικός και η ίδια η κυρία Λύρη, διάλεξε ένα σχολείο των δυτικών προαστίων ως σημείο αναφοράς, ορισμένες φορές οι χαρακτήρες της είναι ακραίοι (όπως ο νεαρός Αλβανός που ονειρεύεται να γίνει ποιητής) αλλά απόλυτα ταιριαστοί με το περιβάλλον τους και την περιοχή που ζουν, άγνωστη σε μας, τους υπόλοιπους κατοίκους της μεγαλούπολης. Δεν είναι η περιγραφή ενός ‘’γκέτο’’ είναι η αποκάλυψη ψυχών, η αναζήτηση ενός ανεκπλήρωτου παιδικού έρωτα και κυρίως το ‘’πρωινό intercity’’ είναι ένα βιβλίο γραμμένο σε ΣΩΣΤΗ ελληνική γλώσσα. Δεν διέκρινα σπάνια λογοτεχνικά ευρήματα, ούτε κάτι εξεζητημένο στη γραφή αλλά διαβάζοντας το βίωσα μια σχεδόν ξεχασμένη εμπειρία. Γιατί, σπάνια, πια κυκλοφορούν βιβλία, απλά, καλογραμμένα και χωρίς περιττούς μοντερνισμούς ή ‘’φτιαχτή’’ πρόθεση εντυπωσιασμού. Η ένσταση μου, ως αναγνώστη, είναι ότι κυλάει από την αρχή μέχρι το τέλος στο ίδιο μοτίβο η μοναδική ανατροπή του είναι ένα κρυμμένο μυστικό που σώθηκε από την οργή του πλημμυρισμένου ποταμού για να αποκαλυφθεί μερικά χρόνια αργότερα. Δεν είναι δηλαδή βιβλίο έντασης ή ένα καλά καμωμένο παραμύθι αλλά μια απόλυτα καθημερινή (και για αυτό ίσως ξεχωριστή) ιστορία διαφορετικών χαρακτήρων που συνυπάρχουν δίπλα στο ποτάμι ή ταξιδεύουν προς την αλήθεια με το intercity.

 

β) Από το http://librofilo.blogspot.com

 posted by Librofilo at Σάββατο, Ιούλιος 15, 2006 |

…Καθώς είχα προμηθευτεί την νουβέλα της Νιόβης Λύρη «ΠΡΩΙΝΟ ΙΝΤΕΡΣΙΤΥ»,θεώρησα ότι τώρα ήταν το κατάλληλο timing για να την διαβάσω.
Το «ΠΡΩΙΝΟ ΙΝΤΕΡΣΙΤΥ» (65) είναι ένα όμορφο μικρό μυθιστόρημα.Η συγγραφέας, καθηγήτρια φιλόλογος (μάλλον της Αγγλικής Φιλολογίας),χρησιμοποιεί ένα γνώριμο της χώρο -ένα σχολείο Εσπερινό Τεχνικό κάπου στον Ρέντη,αν κατάλαβα καλά,πάντως στα Δυτικά προάστεια είναι-εκεί που η Αττική αναπτύσσεται με ιλλιγιώδεις ρυθμούς.Η πλοκή αν και υποτυπώδης είναι αρκετά ενδιαφέρουσα,υπάρχει αρκετή ποίηση σε όλο το βιβλίο,η οποία όμως δεν είναι ξεκάρφωτη,άσε που τα αποσπάσματα που παρατίθενται είναι όλα υπέροχα.

Τα πλεονεκήματα της νουβέλας της Κας Λύρη είναι
-Πολύ καλά Ελληνικά.Η χρήση της γλώσσας εξαιρετική
-Μικρή και κοντρολαρισμένη φόρμα.Το βιβλίο δεν έχει χάσματα.
-Ωραίο τέλος,δεν αφήνει μετέωρο τον αναγνώστη
-Εξαιρετική περιγραφή των Δυτικών συνοικιών και του νέου κοινωνικού ιστού της πόλης
-Ωραία περιγραφή της πολυπολιτισμικής συνοικίας και της νέας πραγματικότητας που βιώνουμε στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια.

Τα μειονεκτήματα της νουβέλας
-Οι χαρακτήρες δεν είναι πραγματικοί, εκτός της κεντρικής ηρωίδας.
-Ο ευαίσθητος Αλβανός μαθητής, εργάτης στην λαχαναγορά, λάτρης της ποίησης, όμορφος σαν θεός, καλό παιδί και άξιο παλληκάρι είναι χαρακτήρας τραβηγμένος από τα μαλλιά.
-Η πλοκή δεν αναπτύσσεται, θα ήταν καλύτερη σε ένα διήγημα 30 σελίδων.
-Ο παράξενος καθηγητής-Ποιητής που έρχεται να διδάξει κυρίως για να συναντήσει έναν αδιέξοδο φοιτητικό του έρωτα δεν μας δείχνει τόσο ερωτευμένος και πορωμένος.

Το βιβλίο βρίθει συμβολισμών.Το intercity,η διαφυγή,η βροχή,το ποτάμι που παίρνει μαζί του ζωές αλλά τώρα μπαζώθηκε,οι πολυκατοικίες,οι ράγες του τραίνου.Όλα αυτά είναι ενταγμένα στο βιβλίο με τρόπο ώστε να μη κουράζουν τον αναγνώστη.
Η προσωπική μου αίσθηση-και μπορεί να διαφωνεί η συγγραφέας,είναι ότι εδώ έχουμε μία νουβέλα αυτογνωσίας.Όλοι προσπαθούν να γνωρίσουν τον εαυτό τους.Είτε είναι 20άρηδες μαθητές,είτε είναι κομμώτριες,είτε είναι 40+ καθηγητές. Η κεντρική ηρωίδα στο τέλος του βιβλίου φτάνοντας στην γενέθλια πόλη της,επιτέλους συνειδητοποιεί ποιά είναι,τι σήμαιναν οι πράξεις του παρελθόντος,πως θα πορευθεί στο μέλλον.

Κλείνοντας μεταφέρω τους στίχους από ένα υπέροχο ποίημα του Ν.Α.Ασλάνογλου που ξαναδιάβασα μετά από αρκετά χρόνια στο βιβλίο αυτό με πολλή-πολλή συγκίνηση.
«Αν φύγεις εκεί που η θάλασσα σμίγει με μουσικές και με φώτα
Να θυμάσαι κάνει κρύο σ’αυτό τον παράξενο κόσμο…
Δεν έχω τίποτε άλλο,μόνο δάκρυα,
που παίζουν με το μουσκεμένο φως του δρόμου.»

γ) Δείτε επίσης στο Bookcrossing::

http://www.bookcrossing.com/journal/4669773

 δ) Βρέχει στη φτωχογειτονιά (ή πέρα βρέχει)

           Η Νιόβη Λύρη, γεννημένη το 1957, φιλόλογος στη Μέση Εκπαίδευση, με είχε ξαφνιάσει ευχάριστα πριν από τρία χρόνια με το δεύτερο μυθιστόρημά της, τους Εθελοντές, όπου, με μια πλοκή αστυνομικής υφής και με λιτή, νευρώδη γραφή (καθόλου «φιλολογική» ή «γυναικεία»), διερευνούσε το εξής, πολιτικά πέρα για πέρα μη ορθό ερώτημα: μήπως για τις οικολογικές και κατ’ επέκτασιν τις μη κυβερνητικές οργανώσεις η ύπαρξή τους γίνεται αυτοσκοπός, ο οποίος αγιάζει όλα τα μέσα, ακόμη και εκείνα που αντιβαίνουν στους διακηρυγμένους σκοπούς τους;

Το καινούργιο μυθιστόρημά της έχει παρόμοια μορφικά γνωρίσματα. αίνεται να έχει και ανάλογη θεματική εκρηκτικότητα. Ωστόσο, μια αλλόκοτη τροπή στο τελευταίο κομμάτι του, μια αναπάντεχη και απότομη στένωση του οπτικού πεδίου της αφήγησης, οδηγεί την καμπύλη του αναγνωστικού ενδιαφέροντος σε μια αποκαρδιωτική αντικλίμακα. Γιατί λοιπόν, θα μου πείτε, καταπιάνεσαι με ένα αποτυχημένο μυθιστόρημα, που ούτε από καμιά λογοτεχνική «φίρμα» γράφτηκε ούτε ακούστηκε δα τόσο πολύ ώστε να είμαστε περίεργοι για τη γνώμη σου; Το κάνω επειδή το Πρωινό Ιντερσίτυ, που και μόνο με τον ωραίο τίτλο του υπόσχεται πολλά, μου φαίνεται παραδειγματική περίπτωση της αδυναμίας των περισσότερων νέων πεζογράφων μας να αξιοποιήσουν ενδιαφέρουσες ιδέες τους και να επεξεργαστούν σε βάθος τις φρέσκες παραστάσεις που δέχονται από τη σύγχρονη πραγματικότητα, και αυτό εξαιτίας μιας άγονης εμμονής τους με τετριμμένες ιδιωτικές υποθέσεις.

Το σκηνικό είναι ένα από τα υποβαθμισμένα δυτικά προάστια της Αθήνας. Το διασχίζουν οι γραμμές του τρένου και ο Κηφισός, που κάθε τόσο πλημμυρίζει προκαλώντας όχι μόνον υλικές ζημιές, αλλά και ανθρώπινα θύματα (η ιστορία διαδραματίζεται πριν από τους Ολυμπιακούς αγώνες, όταν η κοίτη του δεν είχε ακόμη σκεπαστεί ολόκληρη). Το επίκεντρο του αφηγηματικού χώρου είναι ένα εσπερινό τεχνικό εκπαιδευτήριο, όπου φοιτούν εργαζόμενα παιδιά Ελλήνων και μεταναστών. Σ’ αυτό το σχολείο καταφθάνουν ένας ποιητής που διδάσκει αγγλικά (στο βιβλίο αναφέρεται μόνον ως «ο ποιητής») και μια ερευνήτρια, η Νάντια, που διευθύνει ένα επιδοτούμενο πρόγραμμα    διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Οι δυο τους υπήρξαν συμφοιτητές στη Θεσσαλονίκη, πριν από πολλά χρόνια, και ο ποιητής ήταν βαθιά  ερωτευμένος με τη Νάντια, αλλά δεν είχε τολμήσει να τη διεκδικήσει. Τώρα συναντιούνται για πρώτη φορά έπειτα από την εποχή των σπουδών τους.
Οι δυο δάσκαλοι έρχονται αντιμέτωποι με μια ξένη γι’ αυτούς πραγματικότητα, την οποία δυσκολεύονται πολύ να διαχειριστούν, τόσο πρακτικά όσο και διανοητικά. Δύο από τους μαθητές τους ξεχωρίζουν: ο Σοκόλ, ένας Αλβανός με ποιητικές ευαισθησίες, που γι’ αυτό τον λόγο επιδιώκει στενότερη επαφή με τον ποιητή, ενώ από την άλλη σαγηνεύεται ερωτικά από τη Νάντια, και ο φίλος του ΄Αγγελος, ένας ορφανός από μητέρα νέος με φιλοσοφικές ανησυχίες και επαναστατική διάθεση, ο οποίος δείχνει επίσης να ηλεκτρίζεται από την παρουσία της ερευνήτριας. Ανάμεσα σ’ αυτά τα τέσσερα πρόσωπα έχει αρχίσει να αναπτύσσεται ένα πλέγμα σχέσεων γεμάτων λανθάνουσα και πότε πότε φανερή ένταση, όταν μια νεροποντή και μια νέα υπερχείλιση του ποταμού αφήνουν πίσω τους πνιγμένο τον μικρό αδελφό ενός από τους Αλβανούς μαθητές. Υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις για εγκληματική αμέλεια στην έγκαιρη τοποθέτηση αντιπλημμυρικών ασπίδων, όπως και για παράνομες συναλλαγές που έκαναν κάποιοι με μεσάζοντα το παιδί. Ο Άγγελος ξεσηκώνει τους συμμαθητές του και ζητάει τη συμπαράσταση των δυο δασκάλων στο αίτημα να διερευνηθεί η υπόθεση. Ο ποιητής και η Νάντια είναι αναποφάσιστοι, ενώ στην οθόνη του υπολογιστή τους εμφανίζονται αινιγματικά μηνύματα με άγνωστο αποστολέα.
Και ξαφνικά, εκεί που περιμένουμε με μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε τι στάση θα τηρήσουν τελικά και τι δρόμο θα τραβήξει η διαγραφόμενη σύγκρουση, η αφήγηση αλλάζει εστίαση. Επικεντρώνεται στην όψιμη ολοκλήρωση του έρωτα του ποιητή, σε αεριώδεις ποιητικούς στοχασμούς του και στη φυγή του με τη Νάντια για τη Θεσσαλονίκη, για να τελειώσει με μια αμοιβαία αναγνώριση χαμένων συγγενών από εκείνες που είχαν γίνει κοινότοπες ήδη την εποχή του Ευριπίδη και που εδώ δεν έχει ούτε δραματική ουσία, είναι απλώς ένα μυθοπλαστικό πυροτέχνημα, πασπαλισμένο με εξεζητημένες ψυχολογικές αναλύσεις. Ξεχάσαμε την πλημμυροπαθή φτωχογειτονιά, τους βιοπαλαιστές μαθητές, τα κοινωνικά έλκη, τις ανησυχίες του Άγγελου και του Σοκόλ, τις   συνειδησιακές προκλήσεις και τα ηθικά διλήμματα των δύο δασκάλων. Μας κατάπιαν μπαγιάτικοι έρωτες και οι υπαρξιακές φαγούρες μιας διανοούμενης φοιτήτριας της δεκαετίας του 1970.

ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΟΥΡΤΟΒΙΚ (2006, Βιβλιοδρόμιο)

3) Γενικά:

α) 10/1/ 2011

Η Νιόβη Λύρη απαντά στο Ερωτηματολόγιο του Προυστ

ΕΔΩ

(Επιμελείται ο Αντώνης Μάριος Παπαγιώτης)

β) Ιανουάριος 2011:

Δώδεκα συγγραφείς γράφουν για την έμπνευση.  Στο ηλεκτρονικό περιοδικό Monitor.  Από το

Γιάννη Φαρσάρη 

Μπορείτε να δείτε τους δώδεκα συγγραφείς (και να διαβάσετε τι λένε για την έμπνευση)

ΕΔΩ

(Στη σελίδα 21 )

γ) Οκτώβριος 2008

Με τον Νίκο Βασιλάκο στην Ψηφιακή Ελλάδα

ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s